تیرکشیدن شست پا: درمان تیرکشیدن ناگهانی استخوان و ناحن شست پا

بسیاری از افراد در شست پای خود احساس تیر کشیدن را تجربه می‌کنند. علت ایجاد تیر کشیدن شست پا معمولاً مشخص نمی‌باشد. بروز طولانی‌مدت این عارضه می‌تواند نشان‌دهنده این مطلب باشد که علت اصلی ایجاد درد وجود یک بیماری دیگر می‌باشد.

تیر کشیدن انگشت شست پا در اثر عوامل مختلفی ایجاد می‌شود. بیشتر این عوامل موقتی هستند.

خوابیدن یا نشستن در وضعیت نامناسب بدنی می‌تواند باعث وارد آمدن فشار بر اعصاب و در نهایت سبب تیر کشیدن استخوان شست پا شود.

در برخی از موارد، علت تیر کشیدن شست پا وجود یک بیمار خطرناک می‌باشد و به تشخیص و درمان مناسب نیاز دارد.

علت تیر کشیدن شست پا


نوروپاتی محیطی به دلایل مختلفی ایجاد می‌شود. تیر کشیدن انگشت شست پا در بسیاری از موارد به نوروپاتی محیطی مرتبط است. این عارضه نوعی آسیب‌دیدگی عصبی است که باعث ایجاد درد و بی‌حسی در دست‌ها و پاها می‌شود.

عارضه‌های مختلفی در ایجاد نوروپاتی محیطی مؤثر هستند. دلایل مختلف ایجاد نوروپاتی محیطی و تیر کشیدن شست پا در این قسمت شرح داده می‌شوند.

فشردگی عصب

فشردگی عصب در قسمت کمر می‌تواند باعث تیر کشیدن استخوان و ناخن شست پا بشود. فشردگی عصب می‌تواند در اثر آسیب‌دیدگی و یا ورم ایجاد شود.

علائم دیگر فشردگی عصب شامل درد و محدودیت حرکتی هستند. روش‌های درمان فشردگی عصب عبارتند از:

  • استراحت
  • مصرف دارو
  • فیزیوتراپی

در صورت عدم تأثیر روش‌های درمانی فوق، از جراحی استفاده می‌شود.

مواد سمی 

خوردن مواد سمی و یا جذب مواد سمی از طریق پوست می‌تواند باعث تیر کشیدن شست پا بشود.

مواد سمی که می‌توانند باعث تیر کشیدن استخوان شست پا شوند عبارتند از:

  • آرسنیک
  • تالیم
  • جیوه
  • ضد یخ

در اثر مسمومیت ناشی از مصرف مواد فوق، بایستی فوراً از روش‌های درمانی مناسب استفاده شود و انتخاب روش درمانی به نوع مـاده سـمی استفاده شده بستگی دارد.

اضطراب 

اضطراب می‌تواند باعث سریع‌تر شدن تنفس و سبب تیر کشیدن استخوان و ناخن شست پا شود.

تنفس سریع یکی از علائم شایع اضطراب است که باعث عدم تعادل سطح دی‌اکسید کربن و اکسیژن می‌شود. این عامل می‌تواند در نهایت سبب تیر کشیدن شست پا شود.

امکان دارد اضطراب و تیر کشیدن شست پا از لحاظ روان‌شناسی با هم مرتبط باشند. به همین علت در اثر اضطراب، شخص از احساسات ایجاد شده در بدن بیشتر آگاه می‌شود.

روش‌های درمان اضطراب عبارتند از :

  • درمان شناختی-رفتاری
  • گفتاردرمانی
  • مصرف داروهای ضد اضطراب
  • انجام فعالیت‌ها سالم مانند یوگا و مراقبه

بارداری 

یکی از عواملی که می‌تواند باعث تیر کشیدن انگشت شست پا شود، بارداری است. در دوران بارداری با گذشت زمان امکان دارد رحم بر اعصاب موجود در پا فشار وارد کند و سبب تیر کشیدن شست پا شود.

عواملی مانند نوشیدن آب به میزان کافی، تغییر وضعیت بدنی و استراحت کافی می‌توانند باعث کاهش میزان تیر کشیدن در انگشت شست پا شوند.

در صورت بروز موارد زیر بایستی به پزشک مراجعه شود:

  • عدم رفع تیر کشیدن انگشت شست پا
  • احساس ضعف در اندام‌های بدن
  • ورم در پاها یا دیگر اندام‌های بدن

در صورت تیر کشیدن شست پا در زمان بارداری، پزشک می‌تواند از وجود هر گونه عارضه و یا سلامت فرد اطمینان حاصل کند.

کمبود ویتامین 

کمبود ویتامین‌های E،B1 ، B6، B12 یا نیاسین می‌تواند باعث تیر کشیدن انگشت شست پا شود. وجود این ویتامین‌ها برای عملکرد اعصاب ضروری است.

کمبود ویتامین B12 می‌تواند باعث ایجاد نوروپاتی محیطی شود. علائمی دیگر کمبود این ویتامین عبارتند از:

  • سرگیجه
  • تنگی نفس
  • خستگی
  • سردرد
  • مشکلات گوارشی
  • حالت تهوع
  • بزرگ شدن کبد

کمبود ویتامین با استفاده از رعایت رژیم غذایی سالم و مصرف مکمل‌های غذایی رفع می‌شود.

بیماری ‌ام اس 

بیماری ‌ام اس یک عارضه بلندمدت است که بر مغز و طناب نخاعی تأثیر منفی می‌گذارد.

یکی از علائم اولیه ‌ام اس، بی‌حسی یا تیر کشیدن انگشت شست پا می‌باشد.

دیگر علائم ام اس شامل موارد زیر می‌باشند:

  • مشکلات بینایی
  • درد
  • اسپاسم عضلانی
  • خستگی
  • سرگیجه
  • عدم تعادل
  • مشکلات مرتبط با مثانه
  • اختلال عملکرد جنسی
  • مشکلات شناختی

در صورت احتمال بروز ام اس، بیمار بایستی جهت تشخیص دقیق عارضه به پزشک مراجعه کند.

روش‌های درمان ام اس شامل موارد زیر می‌باشند:

  • مصرف استروئید (برای یک دوره کوتاه)
  • استفاده از رویکردهای درمانی با توجه به علائم ایجاد شده
  • درمان‌های کنترل‌کننده بیماری

مصرف دارو 

برخی از داروها می‌توانند باعث تیر کشیدن انگشت شست شوند.

مصرف دارو جهت درمان بیماری‌های زیر می‌تواند باعث تیر کشیدن شست پا شود:

  • سرطان
  • ایدز
  • اچ آی وی
  • تشنج
  • بیماری‌های قلبی
  • فشار خون بالا

عفونت

برخی از انواع عفونت می‌توانند باعث التهاب اعصاب شوند. امکان دارد التهاب اعصاب سبب تیر کشیدن استخوان شست پا شود.

عفونت‌هایی که باعث تیر کشیدن شست پا می‌شوند شامل موارد زیر می‌باشند:

  • اچ آی وی
  • ایدز
  • هپاتیت B و C
  • جذام
  • زونا
  • بیماری لایم

در صورت احتمال وجود عفونت بایستی جهت انجام آزمایش به پزشک مراجعه شود. معمولاً پزشک از آزمایش خون استفاده می‌کند.

پس از تشخیص عفونت، پزشک از بهترین روش درمانی جهت رفع تیر کشیدن انگشت شست استفاده می‌کند.

نارسایی کلیه

نارسایی کلیه می‌تواند سبب تیر کشیدن استخوان و ناخن انگشت پا شود. در عین حال دیابت و فشار بالای خون می‌توانند باعث افزایش احتمال نارسایی کلیه شوند.

دیگر علائم نارسایی کلیه شامل موارد زیر می‌باشند:

  • گرفتگی عضلانی
  • انقباض عضلات
  • ضعف عضلانی

در صورت احتمال ابتلا به نارسایی کلیه بایستی جهت تشخیص دقیق عارضه به پزشک مراجعه شود.

درمان نارسایی کلیه بوسیله دیالیز یا پیوند کلیه انجام می‌شود.

بیماری‌های خودایمنی

بیماری‌های خودایمنی می‌توانند باعث تیر کشیدن ناگهانی شست پا شوند. این بیماری‌ها زمانی ایجاد می‌شوند که دستگاه ایمنی به اشتباه به خود بدن حمله می‌کند.

بیماری‌های خودایمنی که می‌توانند باعث تیر کشیدن انگشت شست پا شوند عبارتند از:

  • لوپوس
  • بیماری سلیاک
  • روماتیسم مفصلی

پزشک جهت تشخیص بیماری از روش‌های زیر استفاده می‌کند:

  • ارزیابی سابقه پزشکی بیمار
  • معاینه بدنی
  • استفاده از آزمایش خون

درمان بیماری‌های خودایمنی شامل مصرف دارو و تغییر در رژیم غذایی می‌باشد.

دیابت 

دیابت باعث افزایش فشار خون و در نهایت آسیب‌دیدگی عصبی می‌شود. ابتلا به دیابت می‌تواند باعث تیر کشیدن مداوم انگشت شست پا شود . این عارضه نوروپاتی دیابتی نام دارد.

علائم دیگر ناشی از دیابت عبارتند از:

  • احساس تشنگی زیاد
  • تکرر ادرار
  • افزایش اشتها
  • خستگی
  • تاری دید
  • کاهش سرعت بهبود زخم
  • کاهش بی‌دلیل وزن

درمان دیابت به روش‌های زیر انجام می‌شود :

  • مصرف دارو شامل انسولین جهت کنترل قند خون
  • تغییر در رژیم غذایی
  • ورزش

بیماری سرخرگ محیطی 

بیماری سرخرگ محیطی (PAD) بر دستگاه گردش خون تأثیر منفی می‌گذارد و باعث تنگ شدن رگ‌های خونی می‌شود. در این حالت گردش خون ضعیف شده و امکان دارد سبب تیر کشیدن انگشت شست پا شود.

بیماری سرخرگ محیطی به علت تجمع پلاک در سرخرگ‌ها در صورت عدم درمان می‌تواند منجر به سکته مغزی یا حمله قلبی شود. روش‌های درمان این بیماری شامل مصرف دارو، تغییر در نحوه زندگی و یا جراحی می‌باشند.

سکته مغزی 

سکته مغزی می‌تواند باعث تیر کشیدن شست پا شود.

علائم سکته مغزی به طور ناگهانی ایجاد می‌شوند و شامل موارد زیر می‌باشند:

  • بی‌حسی یا ضعف در صورت، دست‌ها، پاها (معمولاً در یک طرف بدن)
  • احساس گیجی
  • دشواری در صحبت کردن
  • دشواری در درک مطالب
  • تاری دید
  • دشواری در راه رفتن
  • سرگیجه
  • از دست دادن تعادل
  • از دست دادن هماهنگی

در صورت بروز یک یا چند مورد از علائم فوق بایستی سریعاً با مرکز خدمات اورژانس تماس گرفته شود.

درمان سکته مغزی شامل استفاده از دارهای ضد انعقاد خون جهت کمک به رفع هر گونه لخته خونی می‌باشد.

مراجعه به پزشک


 در صورت تیر کشیدن مداوم انگشت شست پا بایستی به پزشک مراجعه شود. بیمار باید علائم را به طور کامل برای پزشک شرح دهند تا پزشک بتواند عارضه را تشخیص داده و از روش درمانی مناسب استفاده کند.

در صورت احتمال بروز سکته مغزی، بایستی سریعاً با مرکز خدمات اورژانس تماس گرفته شود.

فیزیوتراپی برای درمان تیر کشیدن شست پا


در فیزیوتراپی جهت رفع تیر کشیدن شست پا از موارد زیر استفاده می‌شود:

  • ارزیابی علت تیر کشیدن شست پا
  • استفاده از روش‌های درمانی مناسب جهت رفع علت تیر کشیدن شست پا
  • توصیه به بیمار در جهت رعایت اصول ارگونومی
  • آموزش به بیمار در ارتباط با رعایت وضعیت صحیح بدنی
  • کاهش ورم و فشار وارد بر عصب
  • کاهش التهاب

بسته به علت تیر کشیدن شست پا، متخصص فیزیوتراپی از روش درمانی مناسب جهت رفع عارضه استفاده می‌کند.

در فیزیوتراپی از چه روشی برای درمان تیر کشیدن شست پا استفاده می‌شود؟ 

تشخیص دقیق عارضه از اهمیت به سزایی برخوردار است؛ چرا که آسیب‌دیدگی‌های مختلفی می‌توانند باعث ایجاد علائم مشابهی شوند. متخصص فیزیوتراپی با توجه به وضعیت جسمانی هر بیمار، از برنامه درمانی مناسب جداگانه استفاده می‌کند. در فیزیوتراپی از درمان دستی به منظور بهبود حرکتی مفاصل و انعطاف‌پذیری عضلات استفاده می‌شود. همچنین متخصص فیزیوتراپی نحوه انجام تمارین کششی و تقویتی در منزل را به بیمار آموزش می‌دهد. هدف از درمان کاهش درد و ورم و بهبود دامنه حرکتی می‌باشد. امکان دارد جهت جلوگیری از آسیب‌دیدگی مجدد از برنامه ورزشی جهت بهبود قدرت و هماهنگی قسمت‌های مختلف پا استفاده شود. ممکن است متخصص فیزیوتراپی از ماساژ، آب‌درمانی و سوزن‌کاری خشک برای رفع عارضه استفاده کند. در پایان برنامه درمانی، روش‌های جلوگیری از بروز مجدد عارضه و رفع تیر کشیدن شست پا به بیمار آموزش داده می‌شود. درمان زودهنگام با استفاده از برنامه توان‌بخشی باعث افزایش سرعت بهبودی شده و بیمار سریع‌تر می‌تواند فعالیت‌های روزانه خود را ادامه دهد.